Przejdź do treści strony Przejdź do menu Przejdź do wyszukiwarki Przejdź do mapy biuletynu
Kontrast:
Rozmiar czcionki:
Odstępy:
Reset:
Lektor:

OBOWIĄZEK ROCZNEGO WYCHOWANIA PRZEDSZKOLNEGO, OBOWIĄZEK SZKOLNY, OBOWIĄZEK NAUKI

OBOWIĄZEK ROCZNEGO PRZYGOTOWANIA PRZEDSZKOLNEGO,

OBOWIĄZEK SZKOLNY

ORAZ

OBOWIĄZEK NAUKI

 

PODSTAWA PRAWNA:

1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) - art. 70 ust. 1,

2. Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2026 r., poz. 820, z późn. zm.), zwana dalej „Prawo oświatowe”,

3. Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2026 r. poz. 1311, z późn. zm.) zwana dalej „Ustawą egzekucyjną”. 

Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo  oświatowe  nauka  w  Polsce  jest  obowiązkowa  do  ukończenia  18 roku życia. Jeżeli dziecko nie ma skończonych 18 lat po ukończeniu szkoły podstawowej - realizuje obowiązek nauki.

Zgodnie z art. 42 Prawa oświatowego niespełnienie obowiązku rocznego wychowania przedszkolnego, szkolnego i nauki podlega egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten odsyła do trybu przewidzianego dla egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym w art. 2 § 1 pkt 10 Ustawy egzekucyjnej.

 

OBOWIĄZEK ROCZNEGO PRZYGOTOWANIA PRZEDSZKOLNEGO

Dziecko w wieku 6 lat jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego (art. 31 ust. 4 Prawa oświatowego). 

Obowiązkowe roczne wychowanie przedszkolne może być spełniane przez uczęszczanie do szkoły za granicą, w tym na podstawie umów międzynarodowych lub porozumień o współpracy bezpośredniej zawieranych przez szkoły, jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej lub w ramach programów edukacyjnych Unii Europejskiej oraz przy przedstawicielstwie dyplomatycznym innego państwa w Polsce (art. 36 ust. 10 Prawo oświatowe).

W przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym może być objęte dziecko w wieku powyżej 7 lat, niedłużej jednak niż do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 9 lat (art. 31 ust. 2 Prawa oświatowego).

Za spełnianie obowiązku rocznego wychowania przedszkolnego uznaje się również udział dzieci i młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu głębokim w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych (art. 36 ust. 17 Prawa oświatowego).

 

OBOWIĄZEK SZKOLNY

Obowiązek szkolny spełnia się przez:

  • uczęszczanie do szkoły podstawowej publicznej albo niepublicznej (art. 36 ust. 8 Prawa oświatowego);
  • uczęszczanie do szkoły za granicą, w tym na podstawie umów międzynarodowych lub porozumień o współpracy bezpośredniej zawieranych przez szkoły, jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej lub w ramach programów edukacyjnych Unii Europejskiej oraz przy przedstawicielstwie dyplomatycznym innego państwa w Polsce (art. 36 ust. 10 Prawa oświatowego);
  • uczęszczanie odpowiednio do szkoły lub zespołu szkół w Polsce oraz przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych;
  • i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej, które prowadzą kształcenie dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą zgodnie
    z podstawą programową kształcenia ogólnego (art. 36 ust. 11 Prawa oświatowego);
  • udział dzieci i młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu głębokim w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych (art. 36 ust. 17 Prawa oświatowego).

Obowiązek szkolny dziecka rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat, oraz trwa do ukończenia szkoły podstawowej, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18 roku życia (art. 35 ust. 2 Prawa oświatowego).

Na  wniosek  rodziców  naukę  w  szkole  podstawowej  może  także  rozpocząć  dziecko, które w danym roku kalendarzowym kończy 6 lat, korzystało z wychowania przedszkolnego  w  roku  szkolnym  poprzedzającym  rok  szkolny, w którym ma rozpocząć naukę w szkole podstawowej, albo posiada opinię o możliwości rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej, wydaną przez publiczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną albo niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną (art. 36 ust. 1-2 Prawa oświatowego).

Zgodnie z art. 38. 1 Prawa oświatowego w przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, o których mowa w art. 31 ust. 2, rozpoczęcie spełniania  obowiązku  szkolnego  może  być  odroczone  niedłużej  niż  do  końca  roku  szkolnego  w  roku  kalendarzowym,  w  którym  dziecko  kończy 9 lat.

Zgodnie z art. 40 ust. 1 Prawa oświatowego rodzice dziecka podlegającego obowiązkowi szkolnemu są obowiązani do:

  • dopełnienia czynności związanych ze zgłoszeniem dziecka do szkoły,
  • zapewnienia regularnego uczęszczania na zajęcia szkolne,
  • zapewnienia dziecku warunków umożliwiających przygotowanie się do zajęć, 
  • informowania  w  terminie  do  30  września  każdego  roku,  dyrektora  szkoły  podstawowej w obwodzie której dziecko mieszka o realizacji obowiązku szkolnego za granicą w sposób określony w art. 36 ust. 10 lub 11 Prawa oświatowego.

 

OBOWIĄZEK NAUKI

Po ukończeniu szkoły podstawowej obowiązek nauki spełnia się przez:

  • uczęszczanie do publicznej lub niepublicznej szkoły ponadpodstawowej (art. 36 ust. 9 Prawa oświatowego);
  • realizowanie przygotowania zawodowego u pracodawcy zgodnie z odrębnymi przepisami (art. 36 ust. 9 Prawa oświatowego);
  • uczęszczanie do szkoły za granicą, w tym na podstawie umów międzynarodowych lub porozumień o współpracy bezpośredniej zawieranych przez szkoły, jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej lub w ramach programów edukacyjnych Unii Europejskiej oraz przy przedstawicielstwie dyplomatycznym innego państwa w Polsce. (art. 36 ust. 10 Prawa oświatowego);
  • odpowiednio  do  szkoły  lub  zespołu  szkół  w  Polsce  oraz  przy  przedstawicielstwach  dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej, które prowadzą kształcenie dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą zgodnie z podstawą programową kształcenia ogólnego (art. 36 ust. 11 Prawa oświatowego);
  • za spełnianie obowiązku  nauki  uznaje  się  również  udział  dzieci  i  młodzieży  upośledzonej  umysłowo  w stopniu głębokim w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych (art. 36 ust. 17 Prawa oświatowego); 
  • Uczeń,  który  ukończył   szkołę  ponadpodstawową  przed  ukończeniem  18. roku  życia,  może  również  spełniać  obowiązek  nauki  przez  uczęszczanie  do uczelni, na kwalifikacyjny  kurs  zawodowy albo  na praktykę absolwencką,  o  której  mowa   w ustawie z dnia  17  lipca 2009 r. o praktykach absolwenckich (art. 36 ust. 12 Prawa oświatowego).

Zgodnie  z  art.  40  ust. 2  Prawa   oświatowego  rodzice  dziecka  podlegającego  obowiązkowi  nauki   są   obowiązani   do  informowania na żądanie wójta gminy, na terenie której dziecko mieszka o formie spełniania obowiązku nauki przez dziecko i zmianach w tym zakresie.

 

DODATKOWE INFORMACJE

Zgodnie z art. 37 ust.1 Prawa oświatowego na wniosek rodziców dyrektor odpowiednio publicznego lub niepublicznego przedszkola, szkoły podstawowej i szkoły ponadpodstawowej, do której dziecko zostało przyjęte, może zezwolić, w drodze decyzji, na spełnianie przez dziecko obowiązku rocznego wychowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza przedszkolem lub szkołą na podstawie zezwolenia i na warunkach w nim określonych.

Zgodnie z art. 36 ust. 16 Prawa oświatowego, Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, uwzględniając w szczególności opóźnienie w cyklu kształcenia, przypadki losowe uniemożliwiające lub znacznie utrudniające uczęszczanie do szkoły lub umożliwienie spełniania obowiązku nauki osobom przebywającym w zakładach karnych lub aresztach śledczych, określa, w drodze rozporządzenia:

1)  przypadki,  w  których  do   publicznej  lub  niepublicznej   szkoły   dla   dorosłych   można   przyjąć   osobę,   która  ukończyła  16  lat,  a w przypadku uczestników Ochotniczych Hufców Pracy oraz osób przebywających w zakładach karnych lub aresztach śledczych - 15 lat,

2) przypadki, w których osoba, która ukończyła ośmioletnią szkołę podstawową, może spełniać obowiązek nauki przez uczęszczanie na kwalifikacyjny kurs zawodowy.

 

KONTROLA SPEŁNIANIA OBOWIĄZKÓW

Zgodnie z art. 41 Prawa oświatowego - dyrektorzy publicznych szkół podstawowych kontrolują spełnianie obowiązku szkolnego przez dzieci zamieszkałe w obwodach tych szkół oraz prowadzą ewidencję obowiązku szkolnego. Gmina, na terenie której uczeń mieszka kontroluje spełnianie obowiązku nauki oraz prowadzi ewidencję spełniania obowiązku nauki.

Jak wynika z art. 36 ust. 15 Prawa oświatowego:

  • dyrektorzy publicznych i niepublicznych szkół ponadpodstawowych,
  • pracodawcy, o których mowa w ust. 9 pkt 2 Prawa oświatowego,
  • osoby kierujące podmiotami prowadzącymi kwalifikacyjne kursy zawodowe,
  • podmioty przyjmujące na praktykę absolwencką,

są  obowiązani  powiadomić  wójta  gminy,  na  terenie  której  mieszka  absolwent  szkoły  podstawowej,  który  nie  ukończył  18 lat, o przyjęciu go:

  • do szkoły,
  • albo w celu przygotowania zawodowego,
  • albo na kwalifikacyjny kurs zawodowy,
  • albo na praktykę absolwencką,

w terminie 14 dni od dnia przyjęcia absolwenta, oraz informować tego o zmianach w spełnianiu obowiązku nauki przez absolwenta szkoły podstawowej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian.

Na podstawie art. 40 ust. 3 Prawa oświatowego rodzice dziecka realizującego obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 37 ust. 1 Prawa oświatowego, są obowiązani do zapewnienia dziecku warunków nauki określonych w tym zezwoleniu. Dyrektorzy publicznych szkół podstawowych oraz gmina współdziałają z rodzicami w realizacji ww. obowiązków.

 

NIESPEŁNIENIE OBOWIĄZKÓW

Przez niespełnienie obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki rozumie się nie tylko nie podjęcie nauki w ramach stosownego obowiązku, ale także nieusprawiedliwioną nieobecność w okresie jednego miesiąca na co najmniej 50%:

  • dni zajęć w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej, innej formie wychowania przedszkolnego, szkole podstawowej, szkole ponadpodstawowej lub placówce;
  • zajęć w przypadku spełniania obowiązku nauki w sposób określony w art. 36 ust. 9 pkt 2 Prawa oświatowego (realizowanie przygotowania zawodowego
    u pracodawcy) i w przepisach wydanych na podstawie art. 36 ust. 16 Prawa oświatowego (kwalifikacyjne kursy zawodowe, szkoły dla dorosłych, OHP, zakłady karne, areszty śledcze).

Niespełnianie   powyższych   obowiązków   podlega   egzekucji  w  trybie przepisów o postępowaniu  egzekucyjnym              w  administracji.

 

INFORMACJE DODATKOWE:

Środkiem przymuszającym do wyegzekwowania  obowiązku  szkolnego i obowiązku nauki jest grzywna w celu przymuszenia zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. b Ustawy egzekucyjnej.

Organem egzekucyjnym jest właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego, o czym stanowi art. 20 § 1 pkt 2 Ustawy egzekucyjnej.

Rolą  organu  egzekucyjnego  jest  doprowadzenie  do  wykonania  obowiązku  o  charakterze  niepieniężnym,  czyli  wymuszenie na rodzicach (prawnych opiekunach) pożądanych zachowań dziecka. Zgodnie z art. 120 § 2 ww. Ustawy egzekucyjnej, nieuczęszczanie dziecka do szkoły skutkować będzie nałożeniem grzywny na jego przedstawicieli ustawowych. 

Każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł.  Zgodnie z art. 121 § 2 i § 3 Ustawy egzekucyjnej grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie aż do osiągnięcia pożądanego skutku albo do osiągnięcia górnej granicy kwotowej. 

W  razie  wykonania  obowiązku  określonego  w  tytule  wykonawczym  czyli  regularnego  posyłania  dziecka  do  szkoły,  nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia, na wniosek zobowiązanego, podlegają umorzeniu zgodnie z art.125 Ustawy egzekucyjnej.

 

 

DO POBRANIA

informacja od rodzica - miejsce nauki (DOC | 33,00KB)

informacja od rodzica - miejsce zamieszkania (DOC | 29,50KB)
Klauzula-obowiązek szkolny-nauki (PDF | 38,13KB)
ListaMiejscowości (PDF | 73,24KB)

Znak projektu Infostrada Kujaw i Pomorza 2.0, znak Fundusze Europejskie, znak barw Rzeczypospolitej Polskiej, znak Województwa Kujawsko-Pomorskiego, znak Unii Europejskiej Znak projektu Infostrada Kujaw i Pomorza 2.0, znak Fundusze Europejskie, znak barw Rzeczypospolitej Polskiej, znak Województwa Kujawsko-Pomorskiego, znak Unii Europejskiej

„Rozbudowa i modernizacja Systemu Regionalnego Biuletynu Informacji Publicznej Województwa Kujawsko-Pomorskiego” realizowana w ramach Projektu „Infostrada Kujaw i Pomorza 2.0", współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 i ze środków budżetu Województwa Kujawsko-Pomorskiego